مؤلفه های یک تلاوت حرفه ای و اثرگذار چیست

محمدرضا شفیعی مؤمن، قاری قرآن در گفت وگو با ایکنا از خراسان رضوی، درباره مؤلفه های یک تلاوت حرفه ای و اثرگذار اظهار کرد: امر تلاوت قرآن در واقع برنامه های یک انسان کامل است، یعنی وقتی انسان قرآن می خواند، آیاتی را تلاوت می کند که در آن ها انسان کامل ترسیم شده است و هر اندازه خواننده با این برنامه تربیتی آشنا باشد و خود را به عمل به آیات قرآن ملتزم کرده و به شخصیتی عامل به آیات قرآن تبدیل کرده باشد، تلاوت او نیز به همان میزان اثرگذار خواهد بود.

وی افزود: تلاوت اثرگذار یعنی کسی که از قرآن اثر گرفته است، بخواهد ذره ای از آن اثر را به شنونده منتقل کند که در این صورت زیبایی های صوتی و لحنی نیز به کمک تلاوت می آیند و تأثیر کلام را چند برابر می کنند، بنابراین هر اندازه به فهم قرآن نزدیک تر شویم، اثرگذاری تلاوت ما نیز بیشتر خواهد شد. جایگاه کلمات، فراز و فرود تلاوت، اینکه کجا باید حزین و کجا شاد خوانده شود، همگی باید برگرفته از فهمی باشد که خواننده از معنا دارد و اگر قاری معنا را بداند، می تواند آن را در قالب موسیقی و با استفاده از هنر خود به شکلی مؤثرتر به مخاطب منتقل کند.

شفیعی مؤمن ادامه داد: دانش های مکمل نیز در این مسیر اهمیت دارند و می توانند این هدف را بیشتر محقق کنند. اینکه قاری بداند کجا باید محزون، شاد، حماسی یا به شکل انشایی بخواند، نیازمند شناخت موسیقی تلاوت است و این دانش را باید نزد استادان فن و از طریق شاگردی و تلمذ فرا گرفت و اگر این دوره شاگردی به درستی طی نشود، ممکن است قاری در اجرای برخی ظرایف دچار خطا شود.

وی تصریح کرد: به نظر من قاری باید ابتدا دوران شاگردی خود را طی کند تا به توانمندی لازم برسد، در غیر این صورت ممکن است یادگیری موسیقی تلاوت به دلیل کم اطلاعی از محتوای قرآن، اثرگذاری لازم را نداشته باشد، هر اندازه از محتوای قرآن بیاموزیم و به برکت این آگاهی، آن را به عمل و رفتار تبدیل کنیم، رنگ و نحوه خواندن ما نیز متفاوت و اثرگذارتر خواهد شد.

این معلم و مربی قرآن درباره نقش آمادگی روحی و جسمی قاری در اجرای تلاوت مطلوب اظهار کرد: آمادگی روحی، آمادگی جسمی و سلامت قاری در تلاوت بسیار مؤثر است. اگر قاری به دلیل کمبود استراحت و انرژی ناشی از نداشتن استراحت کافی تلاوت کند، تأثیرگذاری خواندن او کاهش پیدا می کند، بنابراین باید تلاوت قرآن را در شرایطی انجام دهیم که استراحت کافی داشته باشیم و بتوانیم با انرژی و تمرکز مناسب، مفاهیم آیات را در نظر بگیریم.

شفیعی مؤمن با اشاره به تجربه برخی استادان مصری که به ایران سفر کرده اند، گفت: برخی از آنها به استراحت و تمرکز بسیار اهمیت می دادند، گاهی برای یک تلاوت حدود نیم ساعته، 18 یا 19 ساعت استراحت می کردند که این استراحت الزاماً به معنای خوابیدن نبود، بلکه کمتر صحبت می کردند، تحرک کمتری داشتند و بیشتر بر چیزی که قرار بود در مجلس ارائه کنند، تمرکز می کردند. وقتی استراحت مناسب باشد، مشکلات روحی و روانی ناشی از خستگی کمتر می شود، تمرکز بر آیات افزایش پیدا می کند و در نتیجه اثرگذاری تلاوت نیز بیشتر خواهد شد.

وی با اشاره به سخنی از استاد عبدالباسط درباره آمادگی قاری برای تلاوت بیان کرد: عبدالباسط در مصاحبه ای نکته ظریف و لطیفی را مطرح کرده است که باید مورد توجه قرار گیرد و ممکن است قاری هیچ آمادگی قبلی برای تلاوت نداشته باشد یا خستگی ناشی از کار روزانه او را در شرایطی قرار دهد که احساس کند اگر در آن لحظه تلاوت کند، از عهده یک تلاوت خوب برنمی آید، اما همان تلاوت به یکی از بهترین تلاوت های او تبدیل شود.

این قاری قرآن افزود: قرآن کتابی زنده است و اگر کسی از صاحب کتاب و کتاب استمداد طلب کند و خود را در موقعیتی قرار دهد که بداند قرار است چه اتفاقی می افتد و با توکل وارد تلاوت شود، ممکن است قرآن و صاحب قرآن به او کمک کنند و تلاوتی خوب شکل بگیرد. گاهی این اتفاق برای قاریانی که به سامان الهی متمسک هستند رخ داده است، به گونه ای که خودشان نیز انتظار نداشته اند تلاوتی که انجام داده اند تا این اندازه خوب و اثرگذار باشد.

شفیعی مؤمن با تأکید بر اهمیت تواضع در برابر قرآن گفت: تواضع در مقابل کتاب الهی قدرت می آورد، قدرتی که ناشی از همین تواضع است، اما اگر این قدرت در کنار قرآن به تکبر و غرور تبدیل شود، با هدف تربیتی قرآن سازگار نیست. قرآن برای تربیت انسان آمده است و صرفاً کتابی برای نمایش توانایی صوتی و لحنی نیست و قاری باید در کنار توانایی در تلاوت نسبت خود را با قرآن و پیام تربیتی آن نیز حفظ کند.

انتهای پیام